Rafał Wojaczek (1945–1971) ôstŏwŏ jednã z nojbarzij elektrizyrujōncych  postaci polskij literatury powojynnyj. Poeta przeklynty w czasach, co ôficjalnie niy chciały przeklyntych; pisŏrz, co zamiast budować piykne frazy, rozcinoł jynzyk aże do krwie. Wyrósł z Wrocławia  lŏt 60., ale myntalnie przinŏleżoł do ćmawych  zŏkōntkōw XX stoleciŏ — do Rimbauda, Artauda, Baudelaire’a, choć jego tōn bōł klarownie włŏsny: ôstry, niyciyrpliwy, rozpaczliwie cielesny.Jego biografijŏ, „za wiela krōtkŏ, by sie usprawiedliwić”, była jak splot autozniszczenia i świadōmego budowaniŏ włŏsnego mitu. Wojaczek żōł wartko, nieporządnie, intynsywnie — choby kożdy dziyń mioł być ôstatni, a kożdy wiersz retōnkym, co niy do kōńca dzioła. Samookaleczenia, pobyty w lazarytach psychiatrycznych, kōnflikty z milicyjōm i familijōm niy były pózami artysty, atoli elymyntami istniyniŏ, co niy potrefiyło sie sztalować.Jako szkryflŏrz poeta stworzōł jynzyk radykalny: krōtke, akuratne rzōndki, ôbsesyjne nawrōcanie do śmierci, miyłowaniŏ i erotyzmu, ôbrazowanie krwie, ciała, rozpadaniŏ sie świata i siebie. Niy bōł manieryczny — bōł szczyry do bōlu. Stōnd jego wiersze durch fungujōm jak szlag: niy starzejōm sie, bo niy bazujōm na kōntekście politycznym, ino na doświadczyniach granicznych.

Wojaczek bōł poetōm, kery niy pisoł „ô życiu”, bo pisoł swojim życiym.Śmierć w wieku 26 lŏt — samobōjstwo, choć ôbtoczōne niedopowiedzeniami — dopiōnła mit, ale niy zawarła dzieła. Wojaczek, krōm krōtkigo życiŏ i sztyrech ôpublikowanych za życiŏ tōmikow, ôstoł symbolym nieprzystosowania, radykalizmu i uczciwości w relacyji z słowym. Dzisioj je lektura musowōm dlŏ wszyjskich, kerzi chcōm zobŏczyć, do czego może dojś poezyjŏ, kej ustŏwŏ być ôzdobom, a stŏwŏ sie hajōm ô zycie.

Jego pisanie to krzik, ale akuratny; bunt, ale niy manifest; tragizm, ale świadōmy. Wojaczek je poeta, kerego czytŏ sie jak ranã: niy idzie ô nim zapōmnieć, bo ôstawiŏ ślŏd.

 

Wojaczek Rafał - Blitc

1

Wierszym rosnã do Ciebie, kerŏ ô mie niy wiysz.

Ale jŏ wiym ô Ciebie, to znaczy, żeś je.

Tak fest pojednanŏ ze swojim istniyniym,

Iże niyśmiertelnŏ: ino z chwiyrań żyje śmierć

2.

Wierszym rosnã do Ciebie, kerŏ je żeś w niebie

Wyższym aniżeli tyn pasiōnek, kaj sie pasie ptŏk

Mojigo wezdroku; kandy niy dosiōngŏ akt

Strzylistyj masturbacyje i jasnowidzynio.

3

Wierszym rosnã do Ciebie, keryj niy znŏ żŏdyn

Z żyjōncych i umartych. Jŏ tyż jeszcze niy znōm.

Skirz tego wiersz rośnie na ślepo corŏz wyżyj, mit

Ôjaśniŏ niyskōńczōny blic serca