Piernikówo gawynda
Piernikówo gawynda na czas przed Wilijom
To je tyn czas, kej w chałupach już niy wōniŏ wonglym, ino skurzicom, miodym i tym, co ōma godała: „To jy wōń doma”.
Na stole blacha, na blaszea pierniki – krziwe, rube, jedyn jak szychta krōtszy, inkszy jak niydziela u starki, dugi i fest słodki.
Ōma stoji przi stole, rynce w mōnce, zopaska jak po bitwie pod Tannynbergiym.
– Niy liź tego lukru jeszcze! – ryczy, a i tak już wszyjscy oblizujom. Bo jak niy liźniesz przed Wilijom, to sie Wilija ôbrazi może...
Pierniki to niy zista.
Pierniki to pamiyńć.
Kej walkujesz ciasto, to walkujesz z nim cołki rok:
– tyn, co sie podarzōł
– i tyn, co sie rozlecioł jak piernik bez miodu.
Kożdy piernik mo swoja historyja.
Tyn z dziurōm – bo dziecko palcym wybadowało, eli miynki.
Tyn przypalōny – bo fater zaszōł i zaczōł godać ô polityce.
Tyn bez lukru – bo lukier sie skōńczōł, ale miyłowanie niy.
A jak już wiszōm na kristbaumie, to niy dlo ôzdoby.
Ône pilnujōm chałupy.
Coby było ciepło.
Coby było kōmu siōnść.
Coby było co wspōminać.
I jak przidzie Wilija, a ty zjysz tyn ôstatni piernik, jeszcze przed wieczerzom, to niy grzych.
To znak, żeś jy doma.
Bo piernik bez Wiliji to ino kyjks.
A Wilija bez piernika…
…to jak Ślōnsk bez godki – dŏ sie, ale po co?
No, to idź.
Upiycz.
I niy zapōmnij polizać lukru.
Dlŏ szczyńściŏ i radosci
Krzysztof Herzog
Chlop kiery kocho Ślōnskŏ ziymia i historio tyj ziymi... I chciołby ô nij umieć opowiadać...
Skomentuj