Ô Utopku i Meluzynie z łaziskigo Szustroka i Klyty

Zanim jeszcze Łaziska mioły swoji drogi, nazwy i granice, były ino wody, lasy i wiater. A każdo z tych rzeczy mioła swojōm straż. Utopki sōm stare jak pierwszo kałuża. Rodzōm sie z mułu, ciszy i pamiyńci. Tyn łaziski Utopek niy był pierwotnie stōnd. Ôn sie przikludziōł ,że stŏwu kaj wody wyschły, ludzie je poskracali, a maras wziōnł to, co było żywe.

Utopek zebroł ze sobōm familiō, stare gawyndy i klucze do wody, co już niy wrōciła. Nad Szustrokiem i Klytōm znalŏz nowy dom – niy idealny, ale durs żywy. Meluzyny niy mieszkajōm w jednym miejscu. Ône sōm cerami wiatru i mgły. Ta łaziskŏ Meluzyna urodziła sie nad Klytōm, kej rano mgła była grubszo jak smietonka. Niy miała chałupy – miała kierōnek. Szła tam, kaj wiater niósł godka. Ôna pilnowała, coby woda i niebo sie niy powadzily.

Starzki godali, że nad Szustrokiem zapisane je proroctwo, ale niy na papiorze, ino w falach i szumie trowy. 

„Kej ludzie zapomnōm, że sōm gościami tukej to woda z wiatrym odejdōm. Ale kej jeszcze bydzie chociŏż jedno dziecko, co siednie cicho i posłucho, Utopek niy utopi sie, a Meluzyna niy ucieknie.”

Proroctwo godo, że: jak woda bydzie czorno – Utopek osłabnie, jak wiater bydzie zły – Meluzyna zniknie, ale jak ludzie nauczōm sie słuchać, to świat jeszcze wytrzymie pora chwil.

Kej noc siadła nad Szustrokiem, a trzciny zaczły szumieć tak, jakby sie ze sobōm radziły, wiedzioł kożdy, że to Meluzyna prziszła. Niy straszyła. Ôna ino śpiywała wiatrym.. . A kaj woda była głynboko i cicho, tam mieszkoł Utopek – .Pilnowoł ryb, gniazd, mułu i pamiyńci jeziora. Tak sie trefili. Piyrszy roz usłyszeli sie, a niy obaczyli.  Meluzyna śpiywała tak, że woda falowała, a liście tańcowały.Utopek wyloz z trzcin i pedzioł pod nosem:

– „Coś ty za jedynŏ? Woda je moja, ale wiater… wiater jakby twōj.”

Meluzyna zaśmioła sie cicho, jak podmuch:

– „Niy twoja, niy moja. Woda je dlo tych, co jōm szanujōm.”

I tak, zamiast sie wadzic, usiedli razym – ôn na kamieniu, ôna na lufcie. Ôd tyn pory pilnowali jezior we dwōjka. Utopek dbał, coby woda była czystŏ, ryby miały kaj sie chować, a bajtle niy ciepały smieci a te chachary kiere i tak prōbowały straszył zabiokami w kierych ich tŏploł... Meluzyna pilnowała, coby niy było burz bez potrzeby, a wiater przynosił deszcz tam, kaj trza. Jak kieryś chciał wodōm rządzić na siła – robić larmo, niszczyć, straszyć – to: wiater plōntoł mu myśli we glowie, a woda zabiyrała spokój. Ale jak kieryś prziszoł z dobrym sercym: siod na brzegu, posłuchoł, zostawioł po sobie porzōndek, to mu Meluzyna zaśpiywała, a Utopek pokazōł cisza, co leczy. 

Bajtle, co umiōm siedzieć cicho, gŏdały, że widziały: fala , co sie uśmiycho, liść, co niy spado na ziymia ino furgo jak ptok, i ślad mokrych szłap, co zarŏz zniko. 

Starzi ino kiwali gowami i godali: „Jak sie woda z wiatrym dogadujōm, to znaczy, że Utopek z Meluzynōm sōm na swoim miejscu.”

Downo tymu przyszła jedynŏ taka wiosna, co niy chciała przyjść, Szustrok zaczoł cichnōć. Woda była, ale jakby bez ducha.A ludzie durś ino robili larmo i maras...  Utopek siedziōł na brzegu i mruczoł: – „Coś mi tu niy gra…” Wtyn czas wiater ucich, a z mgły wyłōniła sie Meluzyna.

– „Ludzie zapōmnieli” – rzekła. – „Za dużo larma, za mało ciszy, za dużo marasu.. Chyba czas szukać nowego placu... 

Postanowili jednak sprawdzić, czy proroctwo jeszcze mo moc. Na wieczōr prziszoł nad klyta bajtel. Siodł. Niy ciepoł kamiyni. Niy ryczoł Ino słuchoł. Wachowol czy coś sie stanie.. Naroz

Woda zafalowała łagodnie. Wiater prziniōsł won trowy. Utopek uśmiychnōł sie pod brodōm, a Meluzyna zaczła śpiywać tak cicho, że słychać było ino serce jeziora. I od tyn pory Szustrok zas żyje.

Do dzisioj godajōm w Łaziskach: „Jak nad Szustrokiem abo Klyta zrobi sie cicho, to niy znaczy, że nic sie niy dzieje. To znaczy, że Utopek i Meluzyna słuchajōm jacy my sōm w tych Łaziskach... 

Morał, co zostowo

Ta że ta legynda je ô tym, co:  niy wszyjsko trza mieć, niy wszyjsko trza nazywać swojim, a nojwiyncyj pilnujōm ci, co sōm cisi. Do dzisioj, kej nad Szustrokiem abo Klytōm wiater nagle ucichnie, a woda zrobi sie gładkŏ jak szkło, starzi godajōm:

„To Utopek i Meluzyna patrzōm, czy umiymy jeszcze być gościami we własnym świecie.”