Legynda ô Ślōnsku
Ô tym, jak Ôdra dowała siyła, a dymb twardość i mōndrość tymu landowi

Downo, nojprzódzej aniżeli piyrsze kościoły i zōmki, nojprzódzej aniżeli ksiōnżki i mapkarty, a nawet nojprzódzej nizli spominki przedstarzikōw, kej świat bōł jeszcze mody i mglisty, stoł na tyj ziymi Wielgi Dymb Przedwieczny. Jego korzynie szły tak głymboko, iże trzimali niybo i ziymia na jednym dychu.
A spod tych korzyni dymbu wyleciała krynica — czysto za płaczka beczoncyj matki, chłōdno jak switani w Beskidach. Z tyj krynicy narodziyła sie Ôdra, rzyka oczów i pamiyńci, matka Ślōnska.
Godajom powiarki, iże Ôdra niy była zwykłō rzyka. Ôna umiała suchać ludzi. Kożdy jeji #szum było słowym, a kożde słowo było modlitwōm za tyn land.
Kej wypłynyła spod Przedwiecznego Dymbu, ôbejzdrzała sie i pedziała:
„Byda niosła siyła tymu landōwi i jego ludowi.
Byda ich wodōm, ich drogōm, ich liniōm życiŏ.
Będym sercym Ślōnska.”

I tak sie stało.

Stary Dymb rozłożōł swoji gałyńzi nad ziemiōm , a jego ciyń wyznoczōł kształt tego landu, co ludzie późniy nazywali liściym dymbu.
Tam, kaj padoł ciyń stromu
ziymia była urodzajno,
ludzie byli mocni,
zwiyrzyna rosła zdrowo,
a kamiyń bōł miynkki do sznicowaniŏ i mocny do budowaniŏ.
A Ôdra szła bez postrzodek tego ciynia jak żyła połno zdrowio, co kludzi krew do wszyjskich zakōntkōw ciała.
I ludzie wiedzieli:
„Kaj Ôdra płynie, tam momy dōm.”

Ôdra niosła:

wodã do młynōw,

moc do kowoli,

drōga do handlu,

ryby na stole,

a ludziōm — spokōj i rytm życiŏ.

Z jeji wele brali siyła hutniki, kej rano schodziyli do roboty.
Kej kole wiŏski rozlywała sie na pola, bauery wiedzieli, iże bydzie żniwo.
A kej wandrusy przechodziyli mostami, uczyli sie godki i zwyczajōw tukejszego ludu.
Ôdra niy dzielyła. Ôdra łōnczyła.
Łōnczyła #Polana z Ślōnzokami, Czechów z ludźmi z pōłnocy, gōrŏlōw z nŏrodami, co prziszły z dalekŏ.
I to połōnczynie dało siyła landowi — siyła roztōmajtości, ale jednego serca. 
Wielgi Dymb godoł do Ôdry:
„Biydziesz im siłōm, a jo byda ich pamiyciōm.”
Dymb niy bōł rzekōm. Ôn bōł trwanie:
uczōł ludzi niy zginać sie przed wichrami,
trzimać familijõ korzyniami razym,
pamiyntać skōnd som, choby świat jejich niōs daleko,
a jak trza — stoć jak dymb, choby wkoło hajały  #pucōwy.
Ludzie Ślōnska wziyli ôd dymbu twardość, co niy ma uporym, ino godnościōm.
A ôd Ôdry — mōndrość płynoncyj wody, co umi minonć bergi, ale dycki dońsc tam, kaj trza.
Jak powstoł lud Ślōnski — lud listka dymbu i #Mŏzdry

Tak prawili stari:
„My som ludźmi, co majōm korzynie jak dymb,
a serca, co płynōm jak Ôdra.”
I tyj dwóch siył niy szło rozdzielić:
Z dymbu — hyra, pamiyńć, robota, familijo, hajmat.
Z Ôdry — grajfność, rzymiosło, handel, ôtwartość.

Kej jedna siyła słabła, drugo pōmŏgała.
A kej jedna rosła, drugŏ jom równoważiła.
I ôto jy powiarka ô Ślōnsku:
landzie listka dymbu, kaj środkiym płynie rzyka, co niosła życie, siyła i duch bez tysionclecia.